Wednesday, 4 November 2015

Belajar Bahasa Melayu Sarawak

Assalamualaikum dan salam sejahtera.

Umum mengetahui, Negeri Sarawak mempunyai rakyat yang berbilang kaum. Setiap kaum tuu pulak ada bahasa masing masing. Pastu setiap bahasa adalah berbeza. Bahasa yang digunakan bukan sahaja berbeza mengikut kaum, malah mengikut tempat. Contohnya, Bahasa Melanau. Bahasa Melanau Mukah lain, Melanau Oya lain, Melanau Daro, Sibu, Dalat, Bintulu, etc, semua lain lain bunyinya.

Begitu jugak laa dengan bahasa bahasa lain. Termasuklah Bahasa Melayu Sarawak (BMS). Tak sama ye. BMS Bahagian Kuching lain, BMS Bahagian Betong, Bahagian Sri Aman, Bahagian Miri, etc, semua berbeza dari segi sebutan dan istilah. So, jangan lak kata bahasa orang lain salah ye. Hehe

Contohnya, macam kat tempat aku. Tempat lain sebut “gugok”, kitorang sebut “gugua”. Aku yang dah berkurun lama tinggal kat Sarawak nie pun masih banyak lagi yang aku blur. Kadang kadang boleh salah tafsir ayat orang.

So, dalam entry nie aku share beberapa perkataan yang biasa digunakan dan boleh difahami oleh sekalian rakyat Bumi Kenyalang. Kira macam bahasa standard laa. And aku dah bahagikan setiap perkataan kepada kategori masing masing. In shaa Allah.

ATTENTION : Entry ini ditaip sendiri tanpa copy paste mana mana. So, kalau nak copy paste or share tuu tolong jangan sembarangan ye. Aku perasan ramai jer yang copy paste secara membuta tuli sampai bercampur aduk segala maksud. Kesian dengan orang yang betul betul nak belajar :)

Aku sarankan korang tekan CTRL dan F secara serentak untuk CARIAN PANTAS


KATA GANTI NAMA DIRI
1.       aku – aku
2.       awak / anda / kamu – awak / kitak / tak
3.       dia / ia / beliau – nya
4.       engkau / kau – kau (sebut : kawu)
5.       kalian / korang – kitak orang / tokrang
6.       kami – kamek orang / mek orang / mekrang
7.       kita – kita
8.       mereka – sidak / sidak nya / dak nya / sidak ya / dak ya
9.       saya – saya / kamek / mek

Nota :
ü  Penggunaan kamek dan kitak adalah lebih sopan
ü  Tapi aku guna aku dan kitak. Hehehe


KATA GANTI NAMA TANYA
1.       apa – apa
2.       bagaimana / macam mana – macam ni / camni / macam ney / camney / giney
3.       berapa – berapa / bapa
4.       bila – bila
5.       mana – ni / ney
6.       mengapa / kenapa – kenak / pahal
7.       siapa – sapa


KATA GANTI NAMA TEMPAT
1.       sana – sinun / nun
2.       sini – sitok
3.       situ – sia


KATA GANTI NAMA TUNJUK
1.       begini / macam ni – macam tok / camtok
2.       begitu / macam tu – macam ya / camya
3.       ini – tok
4.       itu – ya


KATA NAFI
1.       bukan – bukan
2.       tidak / tak – sik


KATA BANTU
1.       akan – akan / nak
2.       belum – belum
3.       harus – mesti
4.       hendak / mahu – maok / mok
5.       masih – maseh
6.       pernah – penah
7.       sedang – agik / gik
8.       sudah / telah – udah / dah


KATA PERINTAH
1.       harap – harap / arap
2.       jangan / usah – jangan / sikboh / iboh / boh / alek
3.       minta – mintak
4.       sila / jemput – jemput / *biasanya hanya tambah –lah dibelakang
ü  Contoh ayat : Duduklah, Makanlah, Masoklah, Minumlah, etc
5.       tolong – tolong


KATA SERU
1.       Aduh – Adek / Adoi
2.       Aduhai – Adoh heh
3.       Amboi – Eee
4.       Cis – Cis / Ceh
5.       Eh – Eh / Aie / Aih
6.       Nah – Nah
7.       Wah – Waseh


KATA PENEGAS
1.       juga – juak
2.       kah – kah
3.       lagi – agik / gik
4.       lah – lah
5.       pun – pun
6.       sahaja / saja – ajak / jak


KATA PENGUAT
·         KATA PENGUAT HADAPAN
1.       amat – balat
2.       paling – paling
3.       sungguh – nang
ü  Contoh ayat : Balat panas kopi tok.


·         KATA PENGUAT BELAKANG
1.       sangat – gilak
2.       sungguh – bena / na
3.       betul – bena / na
ü  Contoh ayat : Pahal laa benda tok berat gilak!?


KATA SENDI
1.       akan – akan / nak
2.       antara – antara
3.       bagi – bagi
4.       dalam – dalam / lam
5.       dari – dari
6.       daripada – daripada
7.       demi – demi
8.       dengan – dengan / ngan
9.       di – kat / rah
10.   hingga / sampai – sampei
11.   ke – ke
12.   kepada - kepada
13.   kerana – segal / tegal / entam
14.   melalui – makei
15.   oleh – oleh
16.   pada (menunjukkan tempat) – kat
17.   pada (menunjukkan waktu) – pukul
18.   sambil – sambil
19.   sebab – sebab / entam
20.   sebelum – sebelum
21.   sejak – sejak / dari
22.   selepas – lepas
23.   seperti / bagai – macam / rupa / kedak
24.   tentang – tentang / pasal
25.   terhadap – terhadap
26.   untuk – untuk / pakei / kei


KATA HUBUNG
1.       agar – ambik
2.       atau – atau
3.       bahawa – yang
4.       dan – dengan / ngan
5.       sekiranya / kalau / jika – mun
6.       semasa – masa
7.       sementara – sementara
8.       serta – serta
9.       seterusnya – seterusnya
10.   tetapi – tapi
11.   walaupun - walau
12.   yang – yang / nak / nok / nyeh


KATA NAMA AM
·         MANUSIA
1.       bapak – bapak / apak
2.       budak – nembiak / mbiak
3.       budak kecil – nembiak / mbiak / mbiak kecik
4.       emak – emak / mak
5.       guru – cekgu
6.       isteri – bini
7.       kekasih – gerek
8.       lelaki – orang laki / rang laki / olaki / laki
9.       perempuan – orang mpuan / rang mpuan / rempuan / ompuan / mpuan
10.   suami – laki


·         HAIWAN
1.       anjing – asuk
2.       ayam – manok
3.       burung helang – burung lang / noi
4.       ikan bilis – pusuk
5.       ketam angin – ramak
6.       kucing - pusak
7.       kura kura – kurak
8.       monyet – kerak
9.       murai – nimang
10.   murai batu – nimang batu
11.   wak wak – wak wak / kuak


·         TUMBUHAN
1.       cili – cabik
2.       tembikai – semangka
3.       ubi – kribang


·         BENDA
1.       cawan – cangkir
2.       gelas – gelas / cangkir
3.       pintu – pintu / lang
4.       seluar – seloa / loa
5.       seluar pendek – seloa pendek / loa pendek / seloa pontong / loa pontong
6.       serambi – jungka
7.       tingkap – penjan


·         TEMPAT
1.       bilik – bilit
2.       bilik mandi – bilit mandik
3.       hospital – sepetar
4.       kedai – kedei
5.       pantai – pantei
6.       pasar – pasa


KATA ADJEKTIF
·         SIFAT
1.       baik – bait
2.       baru – baru
3.       berani – berani
4.       bodoh – bodo / paloi
5.       cerdik – cerdit
6.       degil – ntingal
7.       gatal / miang – rengat / lanji
8.       gedik – ngegeh
9.       gila – gila
10.   jahat - jaik
11.   kemas – kemas / smart
12.   kuat menangis – cungek
13.   kukuh – kukuh
14.   lemah – lemah
15.   manja – manjak / langgok
16.   nakal – mancal
17.   pandai – pandei
18.   penipu – pembulak
19.   penyibuk – gago / rago / kamboh
20.   pintar – penta


·         WARNA
1.       hitam – itam
2.       kuning – kuning
3.       merah jambu – pink / kalas
4.       oren / jingga – oren
5.       ungu – unggu / purple / engkodok


·         UKURAN
1.       pendek – pendek / kontot
2.       panjang – panjang
3.       tebal – tebal
4.       nipis – nipis
5.       dalam – dalam
6.       besar – besa


·         BENTUK
1.       bujur – bujo
2.       bulat – bulat
3.       lurus – lurus


·         WAKTU
1.       awal – awal
2.       dahulu / lalu - dolok
3.       lama – lamak
4.       lambat – lambat
5.       lewat / suntuk – sontok
6.       segera – kinek
7.       silam / dahulu kala – lamak marek / nseyo


·         JARAK
1.       dekat – dekat
2.       hampir – hampir
3.       jauh – jaoh


·         CARA
1.       lambat – lambat
2.       laju – laju
3.       cepat - laju
4.       lincah – cakah


·         PANCAINDERA
1.       RASA
a)      manis – manis
b)      masam – masam
c)       masin – masin
d)      pahit – pait
e)      pedas – pedas
f)       sedap / lazat – nyaman


2.       PANDANG
a)      cantik / jelita / kacak / tampan / sedap mata memandang – kacak
b)      hodoh / buruk – genak / renak / sik kacak


3.       DENGAR
a)      bising – bisin / inga
b)      nyaring - nyerin
c)       senyap – senyap / diam
d)      sunyi – sunyi


4.       BAU
a)      busuk – bau
b)      wangi / harum – wangi
c)       hangit – hangit / angit


5.       SENTUH
a)      halus – halus / alus
b)      kasar – kasa
c)       kesat – kesat / serut
d)      lembab – lembab / medah
e)      licin - licin
f)       tajam - tajam


·         PERASAAN
1.       benci – bencik
2.       berahi – beraie
3.       bingung – bingung
4.       bosan – bosan / boring / angol
5.       cinta – cinta / suka
6.       gembira – indok / rindok / suka / asak
7.       jemu - lejuk
8.       kasihan / kesian – tedah / yakti
9.       malu – malu
10.   marah – marah / manas
11.   rindu – rindu / beraie
12.   sayang – sayang
13.   sedih – sedih
14.   senang – senang
15.   seram – seram / ngutik
16.   serik – jerak
17.   suka – suka
18.   takut – takut


KATA KERJA
1.       berborak – beloya
2.       bercakap – kelaka / kaka
3.       bergaduh – begadoh
4.       bergurau – beguro
5.       berjalan – bejalan
6.       berjalan (kehulu kehilir tak tentu pasal) – kuang kuit
7.       berjalan (kesana kesini suka suka tanpa tujuan) – kayo kayo
8.       berlagak – lawa
9.       berlari - berekot
10.   bermalam – berambeh / bergambeh
11.   berselerak – beselerak / menyimbor
12.   bersiar siar / jalan jalan – raon
13.   bersin – kasik
14.   bertumbuk – bebukut
15.   diejek - diolok
16.   dilihat / ditonton – didiat
17.   dimarahi – dianok
18.   dipaksa – dipaksa
19.   dipukul – dipaluk
20.   ditipu – dibulak
21.   ditumbuk – dibukut
22.   melawan – melan / ngelan
23.   melihat / menonton – ndiat
24.   memaksa – maksa
25.   memarahi – nganok
26.   memasak – masak / mbasak
27.   memberitahu / bagitahu – madah
28.   membuang – mbuang
29.   memukul – maluk
30.   menangis – nangis
31.   menanti / menunggu – nantik / nunggu
32.   menari - bejoget
33.   mencuci (untuk pakaian) – nesah
34.   mencuci / membasuh – mbasoh / ncuci
35.   mengejek – ngolok
36.   menipu – mbulak
37.   menjerit – kaong
38.   menjerit jerit (tak tentu pasal) – kiak kaong / terkiak kaong
39.   menunjuk nunjuk – ngeso
40.   terpaksa – tepaksa


LATEST UPDATE :
**berdasarkan search keyword

  • yang mana - nok ney
  • minta puji - mintak puji / rombok
  • saya sayang awak - kamek sayang kitak
  • tidak faham - sik paham


Harap bermanfaat buat yang nak belajar Bahasa Melayu Sarawak, sama ada saja saja nak belajar, or nak belajar sebab nak pindah Sarawak ke, nak tambah kemahiran berbahasa dalam resume ke apa ke kan. Nak ngorat awek Sarawak ke. Haha Mula mula memang susah sikit. Just rilex and take your time. Ada soalan, boleh tanya :)

See ya.

:: dalam bahasa Sarawak ::

Carian : belajar bahasa melayu sarawak, bahasa sarawak, busuk dalam bahasa sarawak, tak faham dalam bahasa sarawak, belajar bahasa sarawak, belajar bahasa sarawak melayu, belajar sarawak biasa, bukan lah dalam bahasa sarawak, cakap bahasa sarawak, cinta dalam bahasa sarawak, kami kita bahasa sarawak, agik dalam bahasa sarawak, angin kuat bahasa iban, asas bahasa sarawak, bahasa sarawak translate, 

80 comments:

  1. Kamek sik pandei madah...kihkihkih...betul tak ni...weh KTC best plak belajar bahasa ni eh..tq sharing..pasni akk komen bahasa sarawak aje..hihih

    ReplyDelete
    Replies
    1. Haha Okey laa tuu, kak. Boleh belajar lagi :)
      Sama sama. Boleh jer. Hehe :)

      Delete
  2. aduh! mek kedirik pening palak...ada juak perkataan nok sik tauk koh....
    sik sangka belit juak oh mun mok bagik tauk maksud detail..
    makseh kongsi KTC!

    peberet ya lagu matahari...

    ReplyDelete
    Replies
    1. Aok. Yolah. Migrain molah entry tuk. Bingung. Haha --'
      Minat lagu Matahari? Lagu lok :P

      Delete
  3. wuuu kita geng..Melanau Daro... hahha good entry..

    ReplyDelete
    Replies
    1. Oh? High five kit lok ! Hehe Makseh singgah :)

      Delete
  4. nice sharinggg sis..haha kmk pn msh blaja sbnrnya bhs melayu srawak tok..sebb kmk bkn pure sarawakian T_T..terer pn lebih kpd bahasa iban jak..

    ReplyDelete
    Replies
    1. Pure Sarawakian pun maseh blur juak tuk. Haha
      Bahasa Iban? Boleh laa share. Kamek Bahasa Iban mbiak sekolah satu kelas paham laa. Mun Bahasa Iban lain, start laa merapu XD

      Delete
  5. heeee. bestnya belajar cakap sarawak ! ada sikit sama dengan bahasa sabah dan labuan :D

    ReplyDelete
  6. kawan saya ada yang Sarawak, bila dorang cakap Sarawak, saya ternganga, tak paham campur kagum,,haha

    ReplyDelete
    Replies
    1. Boleh laa belajar BMS dengan kawan kalau macam tuu :)

      Delete
  7. aduh berbelit lidah nak bercakap bahasa sarawak. he he

    ReplyDelete
    Replies
    1. Lidah kena lembut supaya senang dibelit :P

      Delete
  8. wow bestnya belajar bahasa sarawak. boleh buat nota kalau nk ke sarawak nanti :DD

    ReplyDelete
  9. Bookmarked this entry because I'm eager to learn the language. My senior is from Sarawak and I am always amazed when she speaks in Bahasa with her family.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Yeke. Lepas nie boleh laa belajar. Dapat laa beloya bena bena dengan senior :P

      Delete
  10. omggg bila nampak jee 'jom belajar bahasa sarawak' terus bookmark blog ni hahaha sebab sejak kebelakangan ni geng2 ramai orang sarawak then depa cakap sesama sarawak bahasa dorang seteresss aii tau.. takyah nak gugel lagi bagai cukup nak tau basic jee dulu hahaha

    ReplyDelete
    Replies
    1. Haha Yeke. Lepas nie jangan seteres seteres dah k :P

      Delete
  11. Lama dah nak cari macam mana cakap bahasa nii hihih tenkiu sharing :) suka sgt

    ReplyDelete
  12. sepupu ada blaja uitm sana, org ganu cakap serawak , hahah memang terbaik!

    ReplyDelete
    Replies
    1. Hehe Baguslah tuu boleh cakap banyak bahasa :)

      Delete
  13. wah belajar bahasa sarawak ni sini..

    ReplyDelete
  14. First sekali nak cakap gambar tu cantik sangat!
    Keduanya, bestnya belajar bahasa sarawak. Kak ros ada bestfriend dari sarawak juga. Masa kat jb dulu, hari hari dengar dia cakap ngan anak dia bahasa sarawak, kak ros dah boleh faham. Hihi. Best je dengar dorang berbual. Kamik, mauk, padah, nyaman.. arghhh rindunya.. hihi

    ReplyDelete
    Replies
    1. Terima kasih :)
      Yeke. Tiap hari dengar laa tuu sampai boleh faham. Hehe
      Mun rindu ju laa kita beloya bena bena Kak Ros. Haha

      Delete
  15. bila dah pandai bahasa sarawak, saya nak carik org sarawak buat bini la...heheheheheh

    ReplyDelete
    Replies
    1. Nanti boleh laa mengayat guna Bahasa Melayu Sarawak. Haha

      Delete
  16. hi ☺
    I'm newbie and please support me.
    please visit my blog. have a nice day ♥
    smartiesmoo.blogspot.kr

    ReplyDelete
  17. KTC,..jauh sangat ke beza bahasanya? Kira kalau daerah lain bercakap, kita boleh faham sikit2 ke tak paham langsung?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Sebenarnya tak jauh sangat pun bezanya. Contohnya macam yang KTC cakap kat perenggan 3 tuu.
      Kalau dah biasa dengan yang asas, kita memang akan faham BMS dari mana mana daerah :)

      Delete
  18. Seronokkkkknya belajar bahasa sarawak! Tapi akak kena datang sini tuisyen banyak2 kali. Sekali baca memang tak akan dapat ingat semua heheh

    ReplyDelete
  19. kamek suka pusak (saya suka kucing).. betul ke ni? hehe.. memang seronok belajar bahasa sarawak.. ;)

    ReplyDelete
    Replies
    1. Betul dah tuu Kak Aiza. Hehe ^^
      Kalau seronok, alhamdulillah :D

      Delete
  20. kitak garik kacak (awak nampak cantik) hihi makseh... betul tak ni?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Betul, tapi lebih sesuai kalau "Kacak na kitak" Hehe Takpe, take ur time ^^

      Delete
  21. leh bljr ni.. nxt year ada plan g srwk.. hehe

    ReplyDelete
  22. Tao kakar melanau daro lah mo dik.
    Mo melanau kah melayu..hihi..

    ReplyDelete
  23. hr 2 g sarawak xphm sgt diorg ckp..kalau yg kt bandar kuching ok la..tp kt kampung mahunya ternganga..hehe

    ReplyDelete
    Replies
    1. A'ah. Kalau kat kampung memang pekat sikit. Heee :)

      Delete
  24. forever hafal "kamek sayang kitak" je XD

    ReplyDelete
  25. hehhehe...pjg juak list perkataan tok....mun xpande kelaka gik xtauk gik nak madah mcm ne....hahhaha

    ReplyDelete
    Replies
    1. Haha In shaa Allah. Mun minat in shaa Allah, mudah paham. Hehe

      Delete
  26. KTC..susah jgk ni tapi kalau bagi Kameq Deanna mesti kacang je ;p

    ReplyDelete
  27. Salam singgah sini dik....wahh..bagus ni boleh lah kita belajar bahasa sarawak kat sini.... binatang ayam dan anjing sama lah dengan bahasa kaum bugis...hihi....

    ReplyDelete
    Replies
    1. Terima kasih singgah :)
      Silakan, kak ^^
      Oh yeke. Sama eyh. Baru tau :D

      Delete
  28. menarik2.. ingat tahun lepas pegi Kuching.. nganga2 gak nak faham sikit ehehe..

    ReplyDelete
  29. Ok even entry ni dh lama sgt but amat membantu.... Banyak perkataan yang sama ngan bhasa jawa..
    Cth cangkir sama ngan bahasa jawa stand for cawan gelas koley... N many² more yg lain...so so far bhasa sarawak ni agak mudah

    ReplyDelete
  30. haha, salam, bahasa melayu nang bebatas langsong duak indonesian duak malaysia kebanyak ah sama am reti ah bah, sumuk beda ikit am. kula dari urang melayu senganan tuju duak basa kitak nyak ah. corat asa nak ke serawak pi pina ada pasport ah. kolak kolak jak am ah.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Waalaikumusalam. Serumpun, jadi tidak banyak beza. Hihi

      Delete
  31. KTC MEKASEH SEGAL SHARE LIST TOKKKK :D

    boleh sik KTC reply komen kamek dgn apa2 jak cerita/pendapat/komen/apa2 jak pendek pasal apa2 jak? hahahaha kamek mok test pemahaman BMS kamek. segal kamek bukan diam sarawak jadi sikda peluang mok dengar/praktis ilmu BMS nok kamek ada tok. teman nok asal sarawak pun sik guna BMS kat semananjung segal sik biasa katanya lol. mun sigek2 (betul ka prktn sigek kmk guna ya lol) perkataan ya boleh la paham juak sikit2 tapi cuma susunan ayat ya atau cara org srwk klaka ya kamek sik tauk segal sikda peluang mok dgr org srwk beloya. mun sik keberatan, boleh sik KTC nolong kamek betulkan nok salah2 dlm komen kamek tok? hehe dan explain la sikit2 kenak(kenapa?) salah ya dan macam sine org srwk selalu beloya. (cewah semangat na mok faham n klaka bms kamek tok hehe walaupun kmk org semenanjung)

    MEKASEH BANYAK2 KTC!! 😄😄😄

    ReplyDelete
    Replies
    1. Sorry sebab lambat reply komen kitak. Heee.

      Rindok bila ada orang bukan Sarawak bersemangat maok belajar Bahasa Sarawak. Betul dah bahasa ngan ayat kitak. Senang and mudah difahami. Cara kelaka situk kamek rasa sik banyak beza pun. Sama jak rasa nya.

      Teruskan belajar and selamat belajar. Sik susah pun BMS sebenarnya. Mun maok tanyak apa apa, tanyak jak jangan malu malu. Mun ada pakei contact direct dengan kitak bagus gik. Boleh tinggalkan kat situk kelak k. Dapat lah kita duak beloya bena bena :P

      Delete
  32. Assalamualaikum KTC..klau nk sebut Selamat Pagi Semua Sahabat mcm mne ekk..

    ReplyDelete
    Replies
    1. Waalaikumusalam.
      "Selamat pagi semua sahabat" boleh
      "Selamat pagi kawan2 semua" boleh
      "Selamat pagi geng" boleh
      "Selamat pagi kitak orang semua" pun boleh
      Takda beza sangat yang nie :)

      Delete
  33. Assamualaikum. Minta tolong. Kalau nak cakap "terima kaseh dan hingga jumpa lagi" dalam BMS macam mana? Baru saja semalam balik dari kuching. Nak hantar mesej nak ucapkan terima kaseh

    ReplyDelete
    Replies
    1. Waalaikumusalam. Maaf lambat ye.

      "Makseh. Harap kelak apat jumpa gik."
      "Terima kasih. Harap apat jumpa gik kelak."

      Delete
  34. Deng, terima kaseh. Entri bagus utk kamek yang dah karat tok..lamak di malaya tok alu sik ingat bnyk terms. (^___^)

    ReplyDelete
    Replies
    1. Haha Mok molah ulangkaji baru gik laa tuk.

      Delete
  35. Asssalamualaikum Kakak Tirik Cinderella. Bagus post kitak tok. Memartabatkan lagik bahasa melayu sarawak. Minta izin copy kitak pun post tok boleh sik? Pakei engkah dalam blog kmk. K ngajar sidak sinun kelaka kita sitok.

    :D .. kelak kmk masukkan sekali nama ktk dlm blog kmk ok :D makseh cik lela in advance.

    ReplyDelete
  36. Assalamualaikum,ktc kitak org ney?sigek gik kamek maok nanyak..sibuk dalam bhasa srwk sebok/gago kan?

    ReplyDelete
  37. Assalamualaikum,ktc kitak org ney?sigek gik kamek maok nanyak..sibuk dalam bhasa srwk sebok/gago kan?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Waalaikumusalam. Wuuu sorry lambat. Aok.

      Sibuk - sibuk / sebok / gago

      Delete
  38. Salam blh kmk nanya apa reti tibut..hehe thnk's

    ReplyDelete